Kod 95 w prawie jazdy a problemy z ważnością uprawnień danej kategorii.

Kod 95 w prawie jazdy a problemy z ważnością uprawnień danej kategorii.

Wykonywanie zawodu kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1 +E, C, C+E, D1, D1 + E, D i D + E wiąże się z wymogiem posiadania określonych uprawnień związanych z wykonywaniem przewozów drogowych. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi, że przedsiębiorca lub inny podmiot może zatrudnić kierowcę, który m.in.:

-        posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,

-        nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

-        nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy

-        posiada ukończoną kwalifikację wstępną, kwalifikację wstępną przyśpieszoną lub szkolenie okresowe.

Przepisy w/w ustawy wymagają również, aby kierowca co pięć lat, począwszy od dnia uzyskania świadectwa kwalifikacji zawodowej poświadczającego uzyskanie kwalifikacji, ukończył szkolenie okresowe odpowiednie do pojazdu, którym wykonuje przewóz drogowy.

Jednakże sam fakt posiadania stosownych orzeczeń stwierdzających brak przeciwskazań lekarskich i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz zaświadczenia o ukończeniu odpowiedniej kwalifikacji lub szkolenia okresowego jest niewystarczający. Przepisy ustawy o transporcie drogowym wymagają, aby kierowca wykonujący przewóz drogowy uzyskał wpis do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzający w/w wymagania dot. orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego.

Zasady, na jakich odbywa się dokonywanie w/w wpisu określone zostały w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. I tak zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami Starosta dokonuje na pisemny wniosek kierowcy w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego. Wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego.

Zatem jeżeli np. kierowca wykonał badania lekarskie i psychologiczne w dniu 02.01.2016 r. i lekarz określił w orzeczeniu ważność badań lekarskich na 2,5 roku, ważność orzeczenia psychologicznego na 5 lat a szkolenie okresowe ukończył 09.01.2016 r. wówczas Starosta zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami powinien w prawie jazdy w kolumnie 12 – „ograniczenia” dokonać wpisu: 95.02.06.2018.

Jednakże praktyka dokonywania wpisów w prawie jazdy w zakresie kodu 95 w kolumnie 12 – „ograniczenia” oraz wpisu w kolumnie 11 – „data ważności uprawnienia” pokazuje, że w kolumnie 11 - „data ważności uprawnienia” wpisywana jest data przypadającego najwcześniej terminu upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego lub badania psychologicznego, natomiast w kolumnie 12 – „ograniczenia” wpisywany jest kod 95 z datą upływu ważności kwalifikacji lub szklenia okresowego określoną na 5 lat.

Powyższy sposób dokonywania wpisu w prawie jazdy może wprowadzać kierowcę w błąd. Wielu kierowców weryfikując datę ważności swoich uprawnień zwraca uwagę jedynie na ograniczenie w kolumnie 12 tj. ważność kodu 95 zapominając o kolumnie 11 - „data ważności uprawnienia”. Wracając do podanego powyżej przykładu w praktyce zostaną dokonane następujące wpisy: w kolumnie 11 - „data ważności uprawnienia” widnieć będzie data: 02.06.2018 natomiast w kolumnie 12 – „ograniczenia” widnieć będzie wpis: 95.09.01.2021.

Dla kierowcy może to skutkować tym, że w przypadku przeoczenia daty z kolumny 11 - „data ważności uprawnienia” w przypadku kontroli drogowej po dniu 02.06.2018 r. jeżeli będzie kierował pojazdem dla którego wymagane jest prawo jazdy np. C że zostanie niedopuszczony do dalszej jazdy i ukarany mandatem karnym z uwagi na fakt, iż upłynął termin ważności uprawnienia kat. C a zatem nie posiada ważnego uprawnienia.

Powodem tak błędnie moim zdaniem dokonywanych wpisów może być rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami a które zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w cytowanej wyżej ustawy o kierujących pojazdami. 

W cytowanym w/w rozporządzeniu w § 10 ust. 4 czytamy: „Wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu „95” w układzie „95.DD.MM.RRRR”, we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji „ograniczenia” przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej”.

       Natomiast w ust. 5 cytowanego paragrafu czytamy: „Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji „data ważności uprawnienia” wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego”.

        Z analizy wskazanych powyżej aktów prawnych tj. ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami wynika, że rozporządzenie, które w swoich założeniach zmierza do wykonania ustawy i nie może być ani sprzeczne z ustawą (np. przez wprowadzenie rozwiązań nieznanych ustawie), ani nie może wykraczać poza zakres delegacji w omawianym przypadku jest ewidentnie sprzeczne z ustawą o kierujących pojazdami. W ustawie o kierujących pojazdami w art. 15 ust. 4 ustawodawca wyraźnie wskazał, że: wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego. Natomiast w cytowanym rozporządzeniu w § 10 ust. 4 czytamy (…) Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowe.

       Dlatego bardzo ważne jest, aby kierowca posiadający prawo jazdy z wpisem w rubryce 12 określającym ograniczenie w postaci kodu 95 porównał tą datę z datą określoną w rubryce 11. Jeżeli termin ważności uprawnienia określony w rubryce 11 upływa wcześniej niż termin kodu 95 określony w rubryce 12 wówczas kierowca powinien przyjąć datę z rubryki 11 jak datę utraty ważności uprawnień danej kategorii i w właściwym terminie wykonać badania lekarskie lub psychologiczne oraz wymienić prawo jazdy.   

Share: